Công ty con mới lập ở Việt Nam nên có lịch thuế trước lần bán hàng đầu tiên, không phải sau khi tờ khai đầu tiên đến hạn. Mấy tuần đầu là thiết lập tài khoản thuế điện tử, chữ ký số và đăng ký hoá đơn điện tử; kế đến xác nhận kỳ khai áp dụng cho doanh nghiệp mới bắt đầu hoạt động; rồi chốt năm tài chính, vì quyết toán thuế TNDN hạn ngày cuối cùng của tháng thứ ba sau khi kết thúc năm tài chính theo Luật Quản lý thuế (Luật 38/2019/QH14). Thuế TNCN thì luôn theo năm dương lịch, dù công ty chọn năm tài chính nào.
Tập đoàn thường lên kế hoạch thành lập rất kỹ, rồi giao pháp nhân mới cho nhóm dịch vụ dùng chung kèm bản lịch của một công ty con khác. Cách đó chạy được cho tới điểm khác biệt đầu tiên — kỳ khai khác, ngày kết thúc năm khác, kỳ kế toán đầu dài ngắn bất thường — rơi đúng tuần Tết. Bài này bày các quyết định và các mốc của năm đầu theo đúng thứ tự chúng xuất hiện.
Trước lần bán đầu tiên: những việc thiết lập kéo theo hạn về sau
Với doanh nghiệp, mã số doanh nghiệp cấp khi đăng ký đồng thời là mã số thuế, nên về thuế công ty tồn tại từ ngày đăng ký. Trước khi xuất hoá đơn đầu tiên, công ty nên có:
- Chữ ký số và tài khoản thuế điện tử, để nộp tờ khai và theo dõi số đã nộp dưới tên chính công ty.
- Tài khoản ngân hàng mang tên công ty, dùng để nộp thuế và nhận tiền khách hàng. Hoá đơn mua vào từ 5 triệu đồng trở lên cần chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt mới được khấu trừ GTGT (Luật 48/2024/QH15), nên mua bằng tiền mặt từ đầu là tiết kiệm giả.
- Đăng ký hoá đơn điện tử được chấp nhận qua một đơn vị cung cấp dịch vụ hoá đơn. Chỉ được lập hoá đơn điện tử sau khi đăng ký được chấp nhận.
- Thông tin đăng ký thuế đã kiểm — địa chỉ, người đại diện, cơ quan thuế quản lý — trên trang tra cứu thông tin người nộp thuế. Thông tư 90/2026/TT-BTC là thông tư hiện hành về đăng ký thuế.
- Người phụ trách cho từng việc thuế, có người dự phòng.
Có một khoản thiết lập đã biến mất: lệ phí môn bài bãi bỏ từ 1/1/2026 theo Nghị quyết 198/2025/QH15, nên công ty lập năm 2026 không phải khai lệ phí môn bài.
Kỳ khai đầu tiên
Theo quy định áp dụng từ năm 2020 (Nghị định 126/2020/NĐ-CP), doanh nghiệp mới bắt đầu hoạt động được khai GTGT và khấu trừ TNCN theo quý trong giai đoạn đầu, trước khi lịch sử doanh thu quyết định khai tháng hay quý. Văn bản hướng dẫn đã được ban hành lại năm 2026 — Nghị định 252/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Quản lý thuế từ 1/7/2026 — nên xác nhận quy định hiện hành xử lý doanh nghiệp mới ra sao, nhất là khi bắt đầu giữa năm.
Bản thân các hạn đến từ luật: tờ khai tháng hạn ngày 20 tháng sau; tờ khai quý hạn ngày cuối cùng của tháng đầu quý sau. Công ty bắt đầu hoạt động tháng 11 và khai quý thì tờ khai GTGT đầu tiên hạn 31/1 — ngày thường sát Tết.
Công ty mới chưa có doanh thu trong kỳ đầu vẫn phải nộp tờ khai. Tờ khai không phát sinh là một phần của lịch; bỏ sót chúng là một trong những lỗi tuân thủ sớm nhất và hay gặp nhất, và khiến hệ thống của cơ quan thuế nhìn công ty như không hoạt động.
Chọn năm tài chính
Theo Luật Kế toán, kỳ kế toán năm của doanh nghiệp là mười hai tháng, bắt đầu từ ngày 1/1 hoặc ngày đầu của một quý khác. Phần lớn doanh nghiệp FDI chọn năm dương lịch, nhưng tập đoàn có ngày kết thúc năm khác — 31/3 hay 30/6 chẳng hạn — thường cho công ty con ở Việt Nam đi theo. Kỳ kế toán đầu tiên sau khi thành lập có thể ngắn hơn hoặc dài hơn mười hai tháng một chút, trong giới hạn Luật Kế toán cho phép.
| Năm tài chính kết thúc | Hạn quyết toán TNDN và báo cáo tài chính | Quyết toán TNCN của tổ chức trả thu nhập |
|---|---|---|
| 31/12 | 31/3 | 31/3 |
| 31/3 | 30/6 | 31/3 (TNCN theo năm dương lịch) |
| 30/6 | 30/9 | 31/3 |
| 30/9 | 31/12 | 31/3 |
Bảng cho thấy cái giá thực tế của năm tài chính lệch năm dương lịch: phải chạy hai mùa khoá sổ, một cho TNDN và báo cáo tài chính, một cho TNCN. Có tập đoàn chấp nhận để giữ một lần khoá sổ toàn cầu; có tập đoàn chọn năm dương lịch ở Việt Nam và đối chiếu ở cấp tập đoàn. Quyết định trước khi kỳ kế toán đầu tiên kết thúc; đổi về sau vẫn được nhưng sinh ra một kỳ chuyển tiếp phải xử lý.
Thuế TNDN trong năm đầu
- Tạm nộp. Thuế TNDN tạm nộp theo quý ngay từ năm đầu. Công ty đang lỗ giai đoạn khởi động có thể chưa phải nộp, nhưng vẫn nên dự báo, vì nửa cuối năm có lãi có thể tạo ra phần thiếu khi quyết toán.
- Thuế suất. Theo Luật 67/2025/QH15, thuế suất phổ thông 20%; doanh nghiệp tổng doanh thu năm không quá 3 tỷ đồng chịu 15%, trên 3 tỷ tới 50 tỷ đồng chịu 17%. Xác định doanh thu đúng như văn bản hướng dẫn định nghĩa, nhất là khi kỳ đầu ngắn.
- Miễn thuế cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Nghị quyết 198/2025/QH15 miễn thuế TNDN 3 năm cho doanh nghiệp nhỏ và vừa thành lập mới đáp ứng điều kiện. Kiểm tiêu chí doanh nghiệp nhỏ và vừa cùng các điều kiện khác trước khi áp dụng, và giữ chứng cứ.
- Ưu đãi dự án. Dự án đầu tư đủ điều kiện ưu đãi TNDN thì thời điểm bắt đầu ưu đãi và việc tách thu nhập được ưu đãi quan trọng ngay từ năm đầu. Xác nhận bằng văn bản với đơn vị tư vấn.
Chi phí tập đoàn và khoản trả ra nước ngoài từ ngày đầu
Công ty con mới lập thường được tập đoàn cấp vốn và phục vụ ngay từ tuần đầu: công ty mẹ cử người sang, trả chi phí thành lập, cấp phép phần mềm và thu phí dịch vụ. Mỗi việc như vậy sinh ra hạn thuế dễ sót, vì không ai ở Việt Nam khởi xướng giao dịch.
- Thuế nhà thầu nước ngoài. Khoản công ty tại Việt Nam trả cho nhà cung cấp ở nước ngoài, kể cả công ty trong tập đoàn, có thể phải chịu thuế nhà thầu, khai theo từng lần thanh toán hoặc theo tháng tuỳ cách đăng ký. Hạn đi theo lần thanh toán, nên nhóm ở Việt Nam phải biết khi nào tiền được chuyển.
- Hợp đồng nội bộ tập đoàn. Chi phí phân bổ và phí dịch vụ cần hợp đồng ký trước khi phát sinh, và chứng cứ dịch vụ đã thực nhận. Thiếu thì chi phí khó được trừ, và phần thuế đó không lấy lại được về sau.
- Chi phí công ty mẹ trả trước khi thành lập. Chi phí trước thành lập tính lại cho công ty mới cần chứng từ cho thấy đó là gì và ai hưởng lợi. Gom trong tháng đầu, khi mọi người còn nhớ.
- Nhân sự được cử sang. Chuyên gia làm cho công ty con từ đầu kéo theo đăng ký thuế TNCN và khấu trừ ngay từ kỳ lương đầu tiên, kể cả khi họ vẫn được trả lương từ nước ngoài.
Ngày nghỉ lễ và các hạn xê dịch
Hạn nộp rơi vào cuối tuần hay ngày lễ thì lùi sang ngày làm việc kế tiếp. Các ngày lễ ở Việt Nam gồm Tết Nguyên đán, Giỗ Tổ Hùng Vương, 30/4, 1/5 và Quốc khánh 2/9, với lịch cụ thể và ngày nghỉ bù công bố hằng năm. Ba khoảng gây rắc rối nhiều nhất:
- Tết, thường cuối tháng 1 hoặc tháng 2. Nó sát hạn tờ khai tháng ngày 20/1, 20/2 và hạn tờ khai quý 31/1, giữa mùa khoá sổ. Văn phòng, ngân hàng, nhà cung cấp chậm lại lâu hơn số ngày nghỉ chính thức.
- 30/4 và 1/5, trùng đúng hạn tờ khai quý I và hạn cá nhân tự quyết toán TNCN.
- 2/9, có năm sát hạn tờ khai tháng ngày 20/9.
Quy tắc lùi hạn bảo vệ doanh nghiệp khi hạn rơi vào ngày lễ. Nó không bảo vệ trước ngân hàng đóng cửa sớm hôm trước, hay người soát đang nghỉ phép. Hãy nộp tờ khai và nộp tiền trước kỳ nghỉ, coi ngày hạn được lùi là phần dự phòng.
Dựng lịch: khuôn cho năm đầu
- Liệt kê mọi nghĩa vụ của công ty: GTGT, khấu trừ TNCN, tạm nộp TNDN, quyết toán TNDN, quyết toán TNCN của tổ chức, thuế nhà thầu nước ngoài, báo cáo tài chính, thông tin giao dịch liên kết.
- Gắn quy tắc cho từng nghĩa vụ: "ngày 20 tháng sau", "ngày cuối cùng tháng thứ ba sau khi kết thúc năm", "mỗi lần trả tiền cho nhà cung cấp nước ngoài".
- Sinh ngày cụ thể cho mười tám tháng đầu, áp các ngày nghỉ lễ và nghỉ bù đã công bố.
- Thêm mốc nội bộ trước mỗi hạn vài ngày làm việc: lập, soát, chuyển tiền.
- Ghi người phụ trách và người dự phòng cho từng dòng, cùng người xác nhận tờ khai đã được chấp nhận trên tài khoản thuế điện tử.
- Rà lại mỗi quý trong năm đầu, vì kỳ khai, thuế suất và ưu đãi đều có thể đổi khi doanh nghiệp lớn lên.
Bảng kiểm tiếng Việt dành cho doanh nghiệp mới thành lập có ở ThueChuan.com.
Câu hỏi thường gặp
Công ty con mới lập chưa bán hàng có phải nộp tờ khai không?
Có. Đã đăng ký thì kỳ nào cũng nộp tờ khai, kể cả khi không có doanh thu. Bỏ sót tờ khai không phát sinh là một trong những lỗi sớm hay gặp nhất.
Công ty con ở Việt Nam có được chọn năm tài chính kết thúc 31/3 như tập đoàn không?
Luật Kế toán cho phép kỳ kế toán năm bắt đầu từ ngày đầu một quý, nên kết thúc 31/3 là được. Khi đó quyết toán TNDN hạn 30/6, còn TNCN vẫn theo năm dương lịch.
Kỳ kế toán đầu tiên có luôn đủ mười hai tháng không?
Không hẳn. Kỳ đầu sau khi thành lập có thể ngắn hơn hoặc dài hơn mười hai tháng một chút, trong giới hạn Luật Kế toán cho phép. Chốt kỳ đã chọn với kiểm toán từ sớm.
Hạn nộp rơi vào dịp Tết thì sao?
Hạn lùi sang ngày làm việc kế tiếp. Trên thực tế nên nộp tờ khai và nộp tiền trước Tết, vì ngân hàng, nhà cung cấp và người soát đều chậm lại quanh kỳ nghỉ.
Doanh nghiệp FDI mới lập có tự động được miễn thuế TNDN 3 năm không?
Không. Nghị quyết 198/2025/QH15 miễn thuế cho doanh nghiệp nhỏ và vừa thành lập mới đáp ứng điều kiện. Kiểm tiêu chí và giữ chứng cứ cho thấy đã đáp ứng.
Công ty lập năm 2026 có phải nộp lệ phí môn bài không?
Không. Lệ phí môn bài đã bãi bỏ từ 1/1/2026 theo Nghị quyết 198/2025/QH15.
